Atópase o antigo priorado de cóengos de san Agustín pegado á igrexa de Santa María a Real de Xunqueira de Ambia aproveitando un terreo chairo, na parte meridional. É neste lugar onde se atopan as vivendas, rodeando o claustro, todas elas con formas e proporcións románicas. Pódese observar, que á parte da función funcional desta zona, o tratamento estético resulta bastante evidente: arco de medio punto, portas adinteladas con tímpanos formados por varios sillares, etc.

O claustro, construído sobe un primitivo claustro románico, é unha obra plateresca mandada construír polo prior Alonso de Piña (1500-1529) dun só corpo, de forma cadrada, cun precioso teito de madeira, arcos de medio punto e con tímpanos calados, apoiados en machones cubertos de nervaduras.

Pódese observar, no interior do claustro uns sarcófagos románicos dos fundadores do primitivo mosteiro, Aldara e Gonzalo. No da Aldara figura, unha A e unha media lúa en cuarto crecente, na pedra tapadeira. No sarcófago de Gonzalo figura unha espada alargada, na pedra que a cobre, e dúas aves mirando á cabeceira. A partir do 1850 e comezo do XX o claustro foi empregado como cemiterio tal como pódese conservar nas diversas lápidas que aínda se poden ver.

Destaca tamén a zona central, con diversas plantas e unha pila da antiga fonte do claustro. Trátase dunha copa, realizada sobre un único bloque de granito, asentado sobre unha base cilíndrica decorada con grosos boceles.

Como sinalan en romanicodigital.com ?esta peza de Xunqueira de Ambía é o epígono da serie de pilas gallonadas inaugurada en 1122 pola fonte que se situou ante a porta norte da catedral de Santiago e que se converteu na cabeza de serie para outras como a do claustro de Santa María de Sar ou a de Santa María de Cambre?.

Todo ese día visitar o claustro, anteriormente un paseo ao seu ao redor e queda pendente para un futuro, espero que non moi afastado, unha visita ao interior do templo para gozar dos seus tesouros e da música do seu órgano.

Acabar o ano nunha contorna natural, cunhas vistas fermosísimas e sendo golpeado en toda a cara por unha agradable brisa e uns raios de sol, que se agradecían de xeito especial, era un bon plan de despedida. Asi que cando pasaba uns poucos minutos das tres e sendo consciente do curtas que son as tardes de inverno, dirixinme cara a Montederramo buscando as súas montañas. Desde alí continuei pola estrada que leva cara ao veciño concello de Chandreixa de Queixa. O día estaba espectacular. Percorrín uns poucos quilómetros ata o punto onde se atopa a fronteira entre un e outro concello.

Foi nese lugar onde fixen a primeira parada, as primeira s fotos, onde estiven un bo intre gozando dun marabilloso silencio. Reinicie a marcha tomando un camiño de terra que leva a un coto de caza. A marcha foi tranquila, procurando evitar os múltiples baches e parando mil vez para levarme unas canta estampas comigo. Preciosa contorna, sobrecolledor paisaxe. Despois dun tempo, non demasiado, cheguei a Santa Maria de Paredes. Deixei o coche a unha beira e, a continuación, deambulei entre as súas poucas casas para ver o lento que alí pasa o tempo, as marcas que este deixa e o baleiro con que o enche todo. Fun ver a súa igrexa, visiblemente deteriorada e con moitas das sepulturas que a rodean bastante deterioradas; desexei un bo ano a un par de veciñas que se dirixían ás súas casas despois de facer a compra a un vendedor ambulante de peixe, intentei xogar cun vello can e tirei unha, dous,...moitas fotos.

Ao cobo duns pocos minutos seguía coa miña marcha por unha estreita pista que vai a Veredo, a Touzal e a Valdarias. En ningún dises baixeime do coche, en ningún deles pareime pois a noite comezaba a intuírse. Decidín seguir camiño de Montederramo onde tiña previsto parar e tomarme un café.

Non tardei en chegar a Montederramo. Detiven o coche e non me tomei o café. Este o substituín por unha visita ao Monasterio de Santa María. (Se queres saber algo mais do mosteiro pica nesta ligazón)

Nese lugar volvín gozar (e a lamentar polo seu estado) do Claustro baixo ou claustro da Portería ou Hospedería. Trátase dun claustro renacentista e que ten dous pisos. No inferior, pódense ver arcos de medio punto con columnas jónicas degeneradas e bonitos medallones nas enjutas, nos que se mostran esculturas de personaxes relixiosos, de escudos, de reis,...

Desde aí accedín ao Claustro procesional reglar e que xusto nese momento estábase ocupado coa celebración dunha obra de teatro e maxia para nenos e pais. Este claustro ten tamén dous pisos, con arcos semicirculares e é utilizado na actualidade como patio do colexio, polo que foi cuberto cunha cristalera. Ao seu piso superior puiden acceder a través dunha gran escaleira de pedra onde destaca a súa balaustrada e a súa bóveda superior.

Desandando os pasos dados saín do monasterio, xa de noite, e dirixinme cara ao coche para coller camino a casa. Un regreso que coincidía cos últimas horas dun ano que empezaba a despedirse.